PENTSAMENDUAREN HISTORIA II

2.- GAIA. BUDHISMOA.

BIBLIOGRAFIA: Vélez de Cea (2000). El Buddhismo. Madrid. Edición del orto.

SARRERA.

Buddha izena zuena, moralean mailarik gorena eskuratu duena da. Buddha izenez ezagutzen dena, ezagutza gorena eskuratu duena da. Buddha izenak hori guztia eman nahi du aditzera. Honen azpian buddh- (iratzarri edo ezagutu) erroa dugu. Hitzaren benezko esanahia mantendu behar dugu. Hitza eraldatzeak (buda =/= buddha), haren esanahia kutsatu lezake.

Munduko laugarren erlijiorik zabalduena da. 400-500 sinestun inguru. Esan beharra dago, prozesu oso luzea jarraitu egin duela gaur egun ezagutzen ditugun korronteak eskuratu arte. Ez dago kanon edo dogma bakarra, ez dago buddhismoa ulertzeko bide bat. Lau buddhismo mota nagusi:

Asiako hego-ekialdeko buddhismoa

Asiako ekialdeko buddhismoa

Asiako iparraldeko buddhismoa -> tantrikoa

Mendebaldekoa (AEBetako interpretazioek pisu handia izan dute).

Historikoki pertsona bati esleitzen zaio, Gautama Siddharta. Bizi omen zen K.A 6-5. Mendean. Bere bizitza hiru etapa ezberdin izan zituen. 80 urtez bizi omen zen, Indiako Ipar-ekialdeko zonalde honetan. Egundo Nepalen jaio omen zen (Kamilauasshu). Bera printzea zen.

29 urtez bizi zen bere printzerrian, Indiako mugatik oso gertu.

29 urte bete zituenean, jauregitik irten egin zen. Erregea zena saihestu nahi zuen printzeak gaitza eta heriotza ikustea. Eta, irten zenean, gaixo bat ikusi zuen, aitona bat, lausotzen zihoan gorpu bat eta aszeta bat (bikaintasun pertsonalera heldu nahi duen pertsona, praktika multzo bat: sufrimendua saihestuz, munduarekiko kezka eza). Hori ikusita, erabaki zuen bizitza aldatzea eta bere bizitza gaitzetik askatzea (aszetismoaren bideari ekin zion) 6 urte praktika aszetikoak egiten eman zituen. Bera saiatu zen gorputza eta desioari uko egiten, eta bizi espiritual hutsa eramaten. 6 urteren ostean lortu zuen bidea gaizkitik askatzeko.

35 urte bete zituenean, iratzartzearen bidean murgildu zen. Buddha izatera ailegatu zen. Erromesaldi bat hasi zuen, Indiako Ipar Ekialdean. (Moral, prikologikoki ezagutza mailan, bikaintasuna eskuratu zuen).

Zhuangzi -> alboratzen da, komunitatearekiko papera oso bestelakoa da.
Komunean -> denek gaizkitik askatzeko modua proposatzen dute. Gizakia zer den azaldu, gu hortik aska gaitezen.

PENTSAMENDUA.

Buddhismoa da iratzartzearen esperientzia, bide bat da, xedea Buddha izatea delarik.

Buddhismoak aditzera ematen ditu abiapuntua eta helmuga. Buddhista guztiek duten xedea iratzartzea da, buddhismoa ezagutza hori lortzeko bidea da. Buddha dagoeneko, iratzarria zegoen pertsona zen -> ezagutza maila horretatik hitz egiten du. Buddha estatusera helduko izan ez balitz, ezingo zukeen bide hori proposatu. Horregatik esaten da helmuga ere badela.

Estatusa edo mailarik gorena, buddhismoak aldarrikatzen duen esnatzea.

*Aldarte mentala: buddhismoaren bidearen arabera, aldarte mental ezberdinak ditugu, hiru modutan adierazten delarik:
1- pentsamendua
2- hitza (ming) Diskurtsoa, hizkuntza..
3- ekintza

Aldarte mentalek honekin dute erlazioa: pentsatu, hitz egin eta jarduten gara.

Ezjakintasun batek baldintzatzen ditu honakoak. Horrekin lortzen dugu gogo egoera aldatzea.

Pentsamendu txinatarra eta buddhismoaren arteko harremana: biek nahi dute gizakia eraldatzea.

Hortaz, buddhismoak gizakia bere gaizkitik askatu nahi du.

Gaizkia:

1.- Gaizki antropologikoa. Lehenik eta behin, pertsona batek bere gorputza osoan zehar jasaten duen sufrimendua (fisikoa edo psikologikoa). Noizbait, ohartzen dira gauzen izaera galkorraz. Eta horretaz jabetzeak lasaitasun eza ematen die. Gizakiak konturatzen dira gauza guztiak ez daudela haien esku. Oinazea sentitzen dute, nahi duten guztia ez daudelako euren esku. Oinazearen baldintzapena -> gure ahalmenetatik at.
*Samsara -> bizitzaren zikloa (gaixotu, hil, zaharkitu, jaio….) Baina birgorpuztu beste bizidun baten forma. Horrek sorrarazten digu oinaze bat.
Zirkulu honetatik askatzeko bidea proposatzen digu.

2.- Gaizki kosmologikoa. Unibertsoko planoetan dauden izaki ezberdinak, ziklo honen barruan daude. Izaki guztiak samsara honetan daude, Jainkoak ere bai. Askoz komenigarriagoa da gizakia izatea, jainkoa izatea baino, ahal delako horretatik askatu (iratzartzearen bidez). Jainkok ezinezkoa dute.

3.- Gaizki morala. Honakoa garrantzitsuena da, aurrekoen kausa delako. Dugun ezagutza faltak sortzen dizkigu gogoaren aldarte ezberdinak (hitza, ekintza, pentsamendua…) Hauen atzean ezjakintasun bat dago. Horrek egiten du besteei egitea gaizkia eta ziklo hori birproduzitzea.
*Karma -> borondatezko ekimenek kualitatea daukate. Iratzarririk ez gaudenean, gauzak okerrak izaten dira, horregatik, hitza, pentsamendua eta ekintza ustelak dira. Horrek egiten du gaizki morala. Karma, hortaz, ez da soilik ekintzarekin lotzen. Gure ekintzaren bikaintasun falta dela eta, ziklo honetan murgiltzen gara. Ezagutza hori edukitzeak ahalbidetzen dio gaizkitik askatzea.

*Karma -> ekintzaren kalitatearen arabera, ordain bat izango duzu hurrengo bizitzan.

Buddhak ez du inoiz esaten zer suposatzen duen hortik askatzeak.

Komenigarria delako

Norberaren bidea delako, bakoitzak bere kabuz aldatu behar du bere gogo egoera.

Gaizkiaren azalpena ez da erabatekoa. Beraz, gaizki moralarekin lotzen ditu. Gaizki morala lotzen du ezjakintasunarekin. Nondik dator samsararen ezjakintasuna ez digu azaltzen. Ez da saio metafisikoa mundua behin betiko ulertzeko, baizik eta, arazo bat identifikatzen da eta horri irtenbidea ematen zaio. Kausak bilatzen dira, baina gaizkia deuseztatzeko. [Nirvana: deuseztatzea]

*Karma -> 1. Ekintza; 2. Ekintzen kualitate maila ona denean, izaki hobeago bat bilakatu; bestela, izaki okerrago bat.

*Samsara (birjaiotze prozesua) -> hemendik askatzeko, hobe dugu jainko ez izatea.

Ekintzaren moraltasuna, jakintasunarekin lotzen da. Iratzartzearen esperientzia jasan ez dugulako, gaude samsaran preso. Gaizkiarekiko beldurra dago atzean (hitz egitean, pentsatzean, ekitean sortzen dugu) iratzarririk ez gaudelako. Karmak dio gure ekintza ona denean, gure egoera existentzialak hobera egingo duela.

Baina proposamena ez da eskalatik igotzea, baizik eta samsaratik askatu -> gure gogo egoera iratzarri behar dugu (ekintza, pentsamendua eta hitza; horiek denak aldatu).

Ezjakintasun bat dago atzean. Honekin kausa batzuk daude:

Errealitatearen hautemate okerra -> ezagutzen dut objektu bat berez ez den modu batean. Honek eraikitzen du ezagutza faltsua nire gogoan.

Atxikimendua (apegoa) -> gauzekiko dugun atxikimendua (plazer fisikoa, ni hilezkor bat dagoela eta hori oinarritzat izanik, ekintzak burutzea). Ezjakintasun maila bat dagoelako etortzen da honakoa. Gauzetatik askatzea proposatzen digu.

Gauzekiko desira -> gure gogo egoera ez delako izan beharko litzatekeen bezala

Gorrotoa.

Gaitz morala, antropologiko eta kosmologikoaren kausa. Hauetatik askatzeko bidea. Behin betiko gogo eraldaketa. Erabateko zoriontasunera helduko ginateke. Hau lotzen da jakite gorenarekin eta hautemate zuzenarekin.

Esnatzen garenean jakituria eskuratzen dugu.

Deuseztatzea da buddhismoak proposatzen duena gaitzetik askatzeko. (Astesia ekite mota bat da. 5 proposamen etiko daude eta ekiteko 10 modu zuzen daude. Buddha izatera heltzeko, haietatik pasatu behar gara.

Deuseztatzea -> *Nirvana (gogoa eraldatzen dugunean eta Buddha bilakatzen garenean Nirvana izatera heltzen gara). Deuseztatzen ditugu kaltegarriak diren konposizio mentala, ohitura bezala hartutako sinesmenak, edo gure bizi normalean ditugun ohiturak. Hauek denek samsara elikatzen dute. Askatasunerako bidea samsara ez elikatzea da (hauek elikatzen duten egoera mentalak deuseztatu behar ditugu -> kontzientziaren garbiketa proposatzen digu).

*Tathagata. Buddharen beste sinonimoa; “horrela etorria eta horrela joana” esan nahi du. Fenomenoetatik at dago buddha, gure gogoa samsararen ziklo horretatik at.

Buddhismoa ----------------------------------------------------- Nihilismoa
Deuseztatu bai, baina iratzartze	Mundua eta niaren
prozesua ere badago. Ez dute	ukazioa.
mundua uzten, besteen iratzartze
bidean lagundu beharra dute.

Horregatik, erdiko bide bezala izendatu ohi da.

*Buddharen aszesi fase hori ez zen behar bezalakoa izan. Gogorregi jokatu zuen bere gorputza eta adimenarekin. Gorputzaren desira, gorputzekiko nahi hori erabat deuseztatzen saiatu zen. Gorputza eta adimenaren mortifikazioa burutu zuen. Baina 35 urte betetzean, bide egokia eskuratu zuen.

Buddhismoa kokatzen da Sidarta horren lehen eta bigarren fase horretan.
Lehen bizimodua -> ospea, zentzumenekin lotutako bizitza…
Bigarren bizimodua -> gorputzaren ukazioa. Gorputzaren beharrik ez dugula pentsatzea, erabateko bide espiritualean murgilduz.
Baina, iratzartzeko gorputzaren beharra dugu. 6 urtez iraun zuen fase hori baztertu behar dugu.

*Bide soteriologiko (?) bat da budismoa. Salbaziora garamatzan bidea. Ez du sinesten behin betirako den sustantzia batean (jainkoa ere samsaran dago sartuta). Ez du sinesten ni jainkotiar batean, hau da, ez behin betiko iraungo duen ni batean.

ESKEMA KLASIKOA (GREZIA)	BUDDHISMOA
IZATEA	Hau ukatu, ez dago sustantzia aldaezinik
BILAKAERA	Hemen kokatu behar gara. Prozesuaren jarraikortasunean.
EZ IZATE	Nihilismoa ez den heinean, hau ere baztertuko du.

Iratzarririk gaudenean, ez gara. Sasmararen ziklotik askatu egiten gara. Ez dakigu zer gertatzen zaigun. Ez digu esaten mundua zelan sortu zen, hau ez zelako haren kezka. Bere kezka gaitzatik askatzea da. Prozesu natural gisa ikusi -> hemendik askatu.

Erlijio honetan, Jainkoari gauzak eskatzea ez du zentzurik. Jainkoak ere samsararen parte dira, gaizkia dute.

Buddha zarenean fisikoki hil zaitezke, baina konposizio mentalak aldatzen diren heinean, oso era bestelakoan ulertzen ditu gauzak (adibidez, hiltzea ezberdin ulertu -> ez luke gaitz bezala ulertuko, bera dagoeneko askatu egin delako).

Arima: hilezkorra -> nia

Platon:

Gorputza: kartzela, hilkorra.

Dikotomia hau ez da ematen buddhismoan. Biak loturik daude, bien inguruko kezka (erdibideko bidea). Buddhismoak ulertzen du arima zentzumen bat izango balitz bezala. Mailaketa bat dago horietan. Ez da esaten gorputza bilakaera horretan dagoela eta nia betierekoa dela.

Buddhistek behin eta berriz esaten dute ez dutela sinesmen multzo batekiko atxikimendurik, edo pertsona batekiko. Soilik hiru gauzekiko:

Buddharekiko konfidantza

Bere irakaspenarengan fedea

Buddharen jarraitzaileekiko fedea.

Baina, buddhismoaren helburua ez da hauekiko fedea izatea, hau aurrepraktika bat izango litzateke. Lagunduko liguke buddha bihurtzeko. Norbanako bakoitzak, noizbait, ikusi behar ditu sinesten dituen horiek. Xedea ez da fedea bultzatzea, baizik eta gogoa eraldatzea, gaitzetik askatzeko. Fedea, hortaz, helburu nagusiaren zerbitzura dago; bitartekoa da.

Ez gaitu inork bultzatu behar (Ez jainkoek, ez buddhak, ez taghamak -> guk askatu behar dugu gure burua).

Ez dago mito eskatologikorik. Zer dago mundua /samsara/heriotzaren atzean? Ez dakigu. Ez da hauen inguruko tesia. Bizi proposamen bat da, ez da dogma sistema bat.

Buddhismoaren xede nagusia ez da doktrina jarraitzea.

Buddhismoan bi sinesmen:

Gaitzetik aska gaitezke -> Nirvana lor dezakegu

Gaitzetik askatzeko Buddhak aldarrikatutako bidea da egokiena.

Gaitzetik askatzeko norberak bakarrik aska dezake bere burua (esperientzia pertsonala).

Nirvanen sinestea ez da nahikoa iratzartzeko. Hots, fedearekin ez da nahikoa, esperimentatu egin behar da -> 6 testua (Buddhak lagundu egiten du Nirvana aurkitzen -gidatu- baina ezin du gehiago egin.

BUDDHISMOAREN 4 EGIA NOBLEA.

Duhkha	=/=	Suhka
1.Oinazea, sufrimendua (psikiko, fisiko)	zoriontasuna, lasaitasuna, erosotasuna

2.Lehen egia noblea/doktrina (edo lehen doktrina)

3.Inperfekzioa, hutsaltasuna, iraunkortasun eta substantzialtasun eza

Ez da izaki guztiengan predikatzen. Buddha libratu egiten da. Buddhak hau proposatzen duenean, Buddhak jada iratzartzearen esperientzia du eta duhka-gatik libratu naiz.

Lehenengo Egia Noblea: duhkatik askatu gaitezke.

Duhka aktibotzat jo gizaki garen heinean honengandik askatzeko gaitasuna dugulako.

Duhkha gehiago/gutxiago pairatzen da gure gogo-egoeraren arabera.

Samsararen sikloan dagoen norbaitek plazerra izan dezake.

Buddhismoak, behin eta berriz, duhkha du aztergai. Buddhismoak duhkatik/samsaratik askatzeko modua badagoela dio (bide soteriologiko/salbaziozkoa) .

Duhkha atsegin dugun horrekiko urruntasunarekin eta gorroto dugun horrekiko gertutasunarekin lotzen da.

Duhka, funtsean, Samsararen zikloarekin parekatzen da.

Errealitatea osatzen duten 5 osagai psikofisikoak (dukhkaren kausa azaltzeko lagundu).

Forma materialarekiko atxikimenduaren agregakina /osagaia

Sentsazioarekiko atxikimenduaren agregakina (materian oinarri)

Pertzepzioarekiko atxikimenduaren agregakina

Gogo/adimeneko konposizioekiko* (mentalekiko) atxikimenduen agregakina.
*sinesmen eta jarreren multzoa -> gaitzaren kausa nagusia ezjakintasuna zen (hitza, pentsamendua eta ekintza)

Betiereko kontzientziaren atxikimenduaren agregakina
betiereko ni bat, substantzia bat -> hau okerra da, substantzia eta bilakaeraren bidea ukatu, tarteko bidea proposatzen duelarik

Materia behin betiko bilakaeran dago. Materian fedea eta kontzientzian fedea duenak, ez du salbazioa lortuko (bost osagaiak atzean daude).

Pertzepzioa -> materian oinarri (gure usteak okerrak dira).

Atxikimendua bost osagaiekin lotzen da, euste bat bezala ulertu behar dugu (atxikidura). Bost osagaiek atxikimendua dute eta atxikimendutik datoz.

Nirvana deuseztatze batekin lotzen da : atxikimendua =/= deuseztatze

Nirvana -> askatzea da eta ondorioz, atxikitzea kontrakoa da

Gizaki garen heinean denok osagai berdinak ditugu, baina tatagatá lortze duenak samsara elikatzeari uzten dio, atxikimendua deuseztatzen du. Atxikimendu horrek samsara elikatzen du. Beraz, atxikimendua ekidinez askatuko gara.

Karmaren sinesmena -> ekintza bakoitzak kualitate bat du, birjaiotze ziklo honetan ondorioak dituelarik.

Hitz egitean, pentsatzean, ekitean -> ezjakintasun puntu bat dagoelako ez da zuzena (atxikimendua elikatu). Atxikimendua ere ezjakintasunarekin lotzen da.

Gaitz morala: ezjakintasuna, konposizio morala ez egotea… Atxikimendua, gaitz morala isletako bat da. Elikatzeari uztea, samsararen ziklotik haratago joatea da.

Kontzientzia bera ere okerra da, lotzen delako betierekotasunarekin. Hau deuseztatu behar dugu

Agregakinen eta atxikimenduaren arteko lotura ez da beharrezkoa, moztu daiteke. Behin moztuta, ez da sekula bueltatuko.

Denok bost osagai fisiko-psikikoak ditugu, berez atxikimenduarekin lotzen direnak baina atxikimendua eta agregakinen arteko loturatik aska gaitezke. Jarraituko dugu horiek denak izaten, errealitate guztia osatzen baitute, baina horiekiko atxikimendutik askatu da Buddha

Atxikimendua, hortaz, samsararen kausetako bat da.

Bigarren egia noblea: duhkaren kausetako bat -> DESIRAREN EGARRIA.

Desiraren egarria: izaki ezberdinek desira ezberdinak dituzte (dirua, jakintza pilatu…)

Aipatu bezala, gauzak ez ditugu diren bezalakoak ikusten, ezjakintasuna dagoelako. Zergatik bilatzen du norbaitek ospea? Zoriontasuna horretan dagoela uste baitu. Gauzak desiratzen ditugu zoriontasuna hor dagoela uste dugulako.
Gaitzetik askatzen ez gaituzten gauzak esaten ditugu… zoriontasuna bertan dagoela uste dugulako. Horrela, samsara elikatzen dugu.

Gauzak desiratzeak gauzekiko atxikimendua adierazten du eta horren ez gaitu askatzen, hori elikatu baizik.

Gaitz antropologikoa (gaitz psikofisikoa)	Gaitz kosmologikoa (samsara)
Guk elikatzen dugu

Gaitz morala (desiraren egarria, atxikimendua)
Aurreko biak elikatzen ditu

Gaitz kosmologikoa samsara bera da, hau da, gauza guztiak zahartze, jaiotze, hiltze prozesu horretan daude (sufrimendu psiko-fisikoa).

Gaitz morala: desiraren oinarria… Atzean ezjakintasuna dago.

Mundua azaltzeko ez du lehen kausa bat finkatzen (ez dago kausa bakarra) baizik eta elkarren artean elikatzen dira. Kausa horiek elkar loturik daude.

Errealitatea eta gizakiaren jakintza handitzean, ez genuke materia desiratuko.

Hirugarren egia noblea/ sufrimenduaren etetearen egia noblea. Beste era batera esanda, Duhka egon badago (egoeraren deskribapena: denok duhkha dugu -> lehenengo egia noblea; kausetako bat aipatu (desiraren egarria; hirugarren egia noblea -> honekin amaitu dezakegu gogoa eraldatuz, adimena purifikatuz -> gogoaren agerraldi ezberdinak eraldatu daitezke -> Duhkatik askatu)

Gaitarekin amaitu daiteke gogoa* eraldatuz/purifikatuz.

*Gogoaren agerbideak (hitza, pentsamendua, ekintza)

Nola eraldatu gure gogoa? Mandatu etiko batzuk ematen ditu BUddhismoak , meditazioa, jakituria landu (ikasketa, analisi eta arrazoibide filosofikoa). Hau da,

Gaitza; 2. Kausa agertu; 3. Sendatu daiteke? Bai 4. Bidea: gaitzetik askatzeko, sendagaia.

laugarren egia noblearen sendagaia zein den azalduko du.

Medikuaren lana egiten du:

Sintomak identifikatu -> 1. Egia noblea (duhkha)

Haren kausa finkatu -> 2. Egia noblea (etiologia). Baina ez du lehen kausara joko, ezer ez delako ezeren menpeko, elkar harremanetan baitaude. Gaitza dago -> atxikimendua, kausa bat delarik. Gaitz antropologikoa eta kosmologikoa.
2. Egia : desiraren egarria. Gauzekiko atxikimenduak desirara garamatza, baina alderantzizko erlazioa ere posible da -> dena loturik.
Ez da soilik atxikimendu materiala, aszetikoa ere izan daiteke. Aszeta batek uste du arima betiereko bat dagoela eta hau ere bada atxikimendua. Deuseztatu egin behar dugu nia (Nirvana), errealitatea modu okerrean hautematen dugulako

Atxikimendua -> desira fisikoa. Honakoa ukatu eta baztertu egin behar dugu.
Atxikimendua -> nia birjaiotze prozesu hobeago batean

Desira, atxikimendu eta ignorantziatik dator.

Gaitzetatik askatzeko aukera badago. Sufrimenduaren katea etetea posible da -> aldeko diagnosia. Nirvana.

Tratamendua: zelan askatu? (4. Egia noblea). Buddhismoak honi buelta emateko ekintza motak proposatzen dizkigu.

Zortziko bide noblea Duhkhatik askatzeko.

Meditazio teknika batzuk lantzearekin, printzipio etiko batzuk daude (munduaren ikuspegia okerra dugu -> ezjakintasuna). Hortaz, irakaspen/ikaspen batekin lotzen da 4 egia noblea. Aldarrikatuko du eztabaida filosofikoa (munduaren gaineko ikuspegi oso zehatza izatea*) -> uko egiten dio auzi metafisiko horiei. *Betierekotasuna eta dena materiala da; hutsala. Bien artean kokatu behar da. Askatzean, ez dira atxikimendua eta osagaiak elkartuko, baina ez du positibotzat jotzen

5 printzipio etiko aldarrikatu:

Hiltzeari uko egitea, inor ez hiltzea (ez pertsona ez beste izakirik).

Emana ez dena, ez hartzea (ez lapurtzea alegia)

Zentzumen plazerrekiko jarrera desordenaturik ez izatea (gehiegikeriak baztertu -> aszetismo mota)

Gezurrak esateari uko egitea

Gogo edo adimenari kalte egiten dioten substantziak ez hartzea.

Gutxieneko printzipio etikoak. Baina 10 ekintza positibo eta 10 ekintza negatiboaz hitz egiten da. (gogoa eta adimena purifikatzeko proposatzen den bidea).

Kaltegarriak:

GORPUTZAREN ASZESIA DUTE ARDATZ

Hiltzea

Lapurtzea

Plazerrekiko jokaera desegokia

HITZAREN ASZESIA DUTE ARDATZ

Faltsuki hitz egitea

Maltzurki hitz egitea

Irainen bidez hitz egitea

Hutsalki hitz egitea (frivolamente)

Kutizia (codicia)

GOGOA EDO ADIMENAREKIN LOTZEN DIRA

Gaizkinduria. Besteekiko gaitza.

Iritzi, pentsamendu okerra izate.

Gaitzaren beste kausa bat estatu mentalak dira: iturburua munduarekiko ikuspen okerra izango litzateke.

Aipaturiko mandatuek bideari/tratamenduari egiten diote erreferentzia.

4 egia noblea -> printzipio anitzak, denak elkar harremanetan daudelarik. Baina bat aukeratzen du (2 egian: desiraren egarria, baina atxikimendua, ezjakintasuna ere badaude) -> bide noble zortzikoitza. Printzipio etikoekin oso lotuta. Zortzi ekintza multzo proposatzen ditu:

ETIKAREKIN LOTURIK

Hitz zuzena

Jokaera zuzena

Mantenu zuzena (gorputza erabat baztertzeen duen aszetismoa ukatu. Pertsonak lotu behar du Nirvana -> gorputza + adimena

Saiakera zuzena

GOGOA EDO ADIMENAREN LANKETAREKIN

Arreta zuzena

Kontzentrazio zuzena

JAKITUNDIAREKIN

Iritzi zuzena

Asmo zuzena.

Erdiko bide ez da soilik bide zortzikoitza. Munduarekiko ikuspen zuzen bati egiten dio erreferentzia eta horrekin loturik dagoen bizi esperientzia. Hemen hiru esperientzia multzo daude:

Iraunkortasun ezaren esperientzia. Betiereko ezer ez dago. Ez ira ez arima, ez platonen ideien mundua, ez jainko sortzaile bat.

Sortze elkar-menpekotasunaren esperientzia (ez dago kausa bakarra). Denak elkar erlazio batean daude. Baldintzaturik egoteak mina egiten digu. Baina izaki guztiak daude baldintzaturik. Samsararen menpe

Hutsaltasunaren esperientzia. Ez dago izaki aske eta betierekorik. Hau da, identitatea. Izaki betierekoak ez daudelaz ohartzearen esperientzia. Platonen ideiek identitate bat dute -> ez dute aldaketarik jasaten. Honen atzean, hutsaltasunaren esperientzia.

Betierekotasuna	erdiko bidea	nihilismoa (efimeroa…)

Izatea =/= bilakaera	substantziarik ez dago

Pertsona bakoitzarengan	Praktika espiritualek ez dute zentzurik
beti iraungo duen esentzia	Ezerk ez du jarraikortasunik
Bat duela -> bizirauten duena

Biak baztertu, baina mailaketa bat ezartzen du. Ez du kharma ukatzen -> egoerak hobera egin dezake. Lehenesten du lehenengoa nihilismoaren aurrean. Baina, erdiko bidea proposatuz.

Aske eta betierekoa den izakia -> elkar baldintzatze horretatik at. Denak elkarren menpeko. =/= Badira gauza askeak. Jainkoa arima hilezkorra

Gauzak existitzen dira haien arteko elkar erlazioari esker. Izakiek ez dute berezko identitaterik. Izakiak ez dira izaki askeak, esentzia jakin batekin. Gauzen existentzia ez da iraunkorra. Prozesuen jarraikortasun bat dago. Baina, argi eduki behar dugu ez dagoela berdin irauten duen zerbait, identitate berarekin.

Kharma-> aldatze prozesu horretan zerbait pasatzen da, baina ez arima. Gogoaren konposizioa ez da iraunkorra -> Zhuangizik irudiak erabiltzen zituen zaila zena azaltzeko. Basoan gertatzen den sute bat -> jarraikortasun bat dago, baina ez da betierekoa. Ez da bat eta bakarra, ez du identitaterik. Hazia/zuhaitza -> hor ez dago substantziarik. Ibai baten ura.

Denak kausa eta baldintza batzuetatik abiatzen dira baina hauek ere, aldi berean, beste kausa batzuetatik abiatzen dira. Ezin da esan gauza bakoitzak identitate askea duenik. Baina honek ez du esan nahi gauza guztiak berdinak direnik. Denak dinamismo prozesu horretan murgildurik, substantziarik gabe.

Erdiko bidean: askatuko dira gur osagaiak, eta ez dira berriz elkartuko -> baina ez dakigu zer gertatuko den

Gu garen hori elkar menpeko prozesu horretatik askatu. Samsaratik askatzen dena ez da arima betiereko bat edo identitatea.

ESKATU APUNTEAK: APIRILAK 26 OSTEGUNA

ESKATU APIRILAK 21