PENTSAMENDUAREN HISTORIA II

1.GAIA: ANTZINAKO PENTSAMENDU TXINATARRA.

PENTSAMENDU TXINATARRAREN EZAUGARRIAK.

Pentsamendu metatzailea.

Kontzeptuak sortu baino, garatu. Ez dira era argian aipatzen, ez daukate hainbeste garrantzirik.

Kiribil modukoa. Azalpenen bidez azaltzen dira tesiak errepikakorra. Errepikakortasuna testu hauen ezaugarri berezkoa dugu. Gauza berberak azaltzen dituzte behin eta berriz.

Helburua ez da behinbetiko definizio zurrunak eskaintzea, baizik eta gai beraren inguruan ñabardurak topatzea eta ezagutza sakontzea.

Horregatik, testuak ez dira sistematikoak.

Sokratesek gauzen esentzia aurkitu nahiko du, gauzen berezkotasuna bilatu eta horrekin behin betiko definizioak sortu (hauek pentsamenduaren mugaketa bat dakarte. Behin zerbait definituta, ulertuko genukeela uste zuen). Gure pentsamendua definizioen bidezkoa da.
Baina honek,

Ez ditu definizioak bilatzen

Gurea dialektikoa da, era agerikoan agertzen da lantzen dugun hori.

Txinatar pentsamenduak Konfuziren eragin handia dauka. Esaten da soilik transmititzen zuela informazioa, ezer berria sortu beharrean.

Bere jarraitzaileek borondatez, interpretatzen edo zehaztu gabe zegoen horretan sakontzen zuten.

Horregatik, kontraesan asko aurkitu dira (hermeneutika kontuak). Adibidez, autore batek Konfuziren jarraitzailea izanik, gizakia ona dela defendatu dezake eta beste batek gaiztoa dela.

PENTSATZEAREN ARRAZOIA: PRAKTIKOA DA. Ez gose intelektual bat garatzea, baizik eta hobeto bizitzera eramango gaituen gogoeta egitea.

Ama Lurrarekin era harmonikoan.

Maisu baten hitzak praktikara eraman beharrekoak dira, ez dute “hildako” edo geldirik dagoen pentsamendurik ulertzen. Hitzak bizi egin behar dira.

Meditazioa, erreflexioa, eztabaida, iruzkin errepikakorren bidez

txinatar pentsamendua ez da sistema mugatu bat, baizik eta pentsatzearen eta bizitzearen sakontze saiakerak.

testuak ilunak dira aurreiritzi multzo jakin batzuetatik eta historia jakin batetatik ateratzen direlako.

Ez dira sistema itxiak, baizik eta beste autore eta tradizio batzuekin eztabaidan edo gogoetan aritzean ateratakoak.

Saindutasunaren (bikaintasunaren) inguruko bilakaera. Honek tentsio bat dakar berarekin, izan ere, beti bizitza hobeago baten bila baitago, pentsamendua ez da inoiz eteten edo amaitzen. (behin betirako definizioen bestelakoa)

Mundua jarraitasun batean ikusten du; jatorrizko iturri horren argibide gisa.

Pentsamendu baten baliagarritasuna ematen duen bizi indarraren araberakoa da.

HIZKUNTZAREN AUZIA PENTSAMENDU TXINATARREAN.

Mundua menperatu baino, munduan txertatzeko fenomenoa dela defendatu.

Munduaren parte da hizkuntza.

Guretzat: hizkuntza pentsamenduaren isla. Dena den, eztabaida dago

Nominalistak

Naturalistak

Baina, benetan dira baliokideak? Egitura berbera dute errealitateak eta pentsamenduak? Posible al da itzultzea? Errealitatea den bezalakoa irudikatzen du?

Epistemologiaren galderak ditugu honakoak, hau da, subjektu garen heinean, objektu bat nola ulertzen dugun erantzun nahi dutenak. Batak (hizkuntza) bestea (errealitatea) beregain jartzen al du?

ARAZO EPISTEMOLOGIKORIK EZ. Pentsamendu txinatarrean arazo hauek desagertzen dira, munduaren parte baita pentsamendua.

Epistemologia eta logika kontuetan ez da hain beste sakontzen, baina helburuak bestelakoak zirelako. HOBETO BIZI, HELBURU ETIKOA ETA PRAKTIKOA

EZAGUTZA ETA EKINTZAREN ARTEKO ERLAZIOA.

EKINTZA EZAGUTZAREN ORTZIMUGA. Ekintzak berak zilegitzen du pentsamendua. Bizimodu on batera eramaten bagaitu. Ezagutu/pentsatu hobeto bizitzeko. Bide hau, Konfuzitarren eskolak proposaturikoa da. Bere ardatzenetako bat irakaskuntzan jarri zuen -> hobe bizitzeko. Ikus dezakegu nola hizkuntza, pentsamenduaren bidez hel gaitezkeen hobe bizitzera.

EKINTZA ETA EZAGUTZAREN ERLAZIOA UKATU. Taoismoaren bidea. Errealitatea ulertu eta menderatzeko grina alde batera utzi, gure xede nagusitik urrundu gaitzakeelako. Hizkuntzak era arbitrarioan eragiten dio errealitateari, errealitatea ulertzera baino, nahasmenera garamatza. Bide ez linguistiko bat proposatu Gure barnean aurkitu beharreko zerbait, naturarekin bat eginez eta nia gaindituz.

pentsamendu txinatarrak jarrera bat bereganatzen du errealitatearekiko, hau nola jakin proposatzen diguna.

HELBURUA: Bizi jarrera bat, munduan kokatzeko modu bat.

EPISTEMOLOGIA

Subjektu eta objektua banandu. Azaltzea nola gizaki gisa ezagutzen dugun mundua.

Pentsamendu txinatarrean kezka hau EZ DAGO. Subjektua munduaren parte den heinean, ez dute objektua objektutik kanpo ezagutzen duen subjektua bilatzen kezka honek ez garamatza hobe bizitzera.

subjektua era hutsean, objektutik kanpo ezagutzea ez dute helburutzat.

Euren egia, marko etiko batean kokatuko litzateke, ekintzak pentsamenduaren neurria direlako, eta balioa ematen dielako.

Munduaren ordena horretan partehartzea da ondo bizitzea. Ez da hainbeste lotzen eduki mentalekin, sistemekin.

Gizakiak bere burua munduko organo ordenatuaren parte ikusten du.

ERREALITATEAREN OSAGAIAK ETA ZENTZUA. KONTZEPTUAK

DAO: (“bide”; “metodo”; “egiteko modu”), batzuetan Tao gisa transkribatu. Guk zentzu berdinarekin erabiltzen dugu metodo hitza. ( Methodos : bide batean zehar joatea + hodos: bide).

Autore ezberdinek eskaintzen duten hori dao ezberdinak dira, ez dira sistema itxiak, egiteko bideak baizik. Praktika multzo bat lirateke.

Hortaz, ez da helmuga hutsa eskuratu behar. Are gehiago, batzuetan saihestu beharko du helmuga finkatzea, zailtasunak ekarri ahal dizkiolako. Ez da aldez aurretik zehazten, ez da maxima bat NOLA JAKIN.

Dao batean murgiltzeak bidean bertan sartzea dakar.

Praktika hauek testuinguru zehatz batzuetan kokatu behar ditugu, horiei nola aurre egin behar zaien erakusten digutelako

Daoa ulertzeko, bertan kokatu behar gara.

Pentsamendu txinatarrean gauza finko eta aldaezinak ez dira helburu, izatearen esparrua ez a xedea.

F. GREKOA
Izatea -> finkotasuna -> dirauena
Bilakaera -> prozesua
Ez izatea

Prozesuarekin lotzen da, munduaren bilakaera. Bertan modu harmonikoan txertatu behar da.

Sistema itxiek ez dute zentzurik. Horregatik dauka hainbeste garrantzia zerbaiten inguruan bueltak emateak, eta kontzeptuak errepikatzeak.

Pentsamendu txinatarrak mundua ulertu nahi du, gure burua ulertzeko.

Ez du egiten gauzen inguruko zalantza metodikoa, Descartesek bezala. (Aristotelesek bezala -> munduan eragina izan dezakegula onartzen du).

Munduaren parte garela defendatzen du, gu ere bilakaeran gaude.

BAINA, ez du mundu sentikorra zalantzan jartzen.

Bilakaeran gaude berarekin.

Txinatar pentsamenduak bilakaera horren batasuna, ordena bilatzen du.

Mundu osoaren atzean animatzen duen energia bat dago:

QI. Munduaren hats bitala. Hau, ordena batekin lotzen da, munduan ordena dagoelako. energia bitala.

Munduaren ordena eta gizakion ordena baliokideak dira. Munduan parte hartzen du, aldatzen du (bizitza politikoan, alegia).

Guk ere sortu egiten dugu mundua (kuadro bat sortzen dugunean, adb). Indar hori (kuadroak emozioak sentiaraztearena) Qi ere bada ordena sortzen eta mantentzen duena.

Iturri gisa irudikatu behar dugu munduko dena qi-ren iturritik sortzen da, gauza guztiak iturri horren manifestaldiak lirateke. =/= Jainkoa.

Espiritual eta fisikoaren arteko bereizketa ez da existitzen.

Ez da izaera metafisikoa, mundutik at dagoena, munduan baitago. Batasuna eta aldaketa eskaintzen ditu bizipena eta suntsiketa.

Ez dago probidentziarik. Qi beti natura, bizitzaren artean kokatzean, ez dago mundutik ateratzerik.

Qi horrek ere badu alderdi estetikoa: poesia. Eta morala ere bai: Daoa (gure qia ulertzea eta bidean aritzea).

MUNDUAREN SORRERA EZ DA KAUSALA. Dena elkar-harremanetan dago, sare batean egongo balitz bezala. Denak hartzen du parte Qi horretan. Errealitate osoak badu Qi hori, eredu organiko bat dago atzean, hau da, sustantziak banatzea arbitrarioa da.

Ez dira sustantziak indibidualak, dena mundu organiko horren parte da. Gure dikotomiak gainditzen dituzte: izan- ez izan; arima- gorputza; hutsa- betea; esentzia- kontingentzia….

Muturrak konplementagarriak dira. Dena da munduaren parte, osotasunaren parte. Hots, polaritaterik ez dago benetan. Adibidez,

YIN – YANG:

YANG. Mendiaren alde iluna (pasibitatea, imajinatzeko ahalmena)

YIN. Mendiaren alde argia (penetratzeko gaitasuna)

Elkarrekin osotasuna osatzen dute.

Osotasunean zatiak daude, baina ez dira substantzia bereiziak.

Yin Yang-ean txertatuta daude eta alderantziz.

Ez dago guztiz argia edo guztiz iluna dagoen ezer.

Hala ulertu behar da mundua.

ez du zentzurik, dikotomiaz hitz egiteak.

“qi” dago honen atzean.

Nola hitz egin daiteke munduaren zurruntasunaz? Ezin da.

Daoak saiatuko dira mundua ikusteko modu hori errespetatzen, hau da, munduan modu harmonikoan bizitzen

*Mundua ulertzen da txorrotaren analogiaren bidez. Mundua txorrota horren bilakaera.

LI .NATURAREN ORDENA.

Munduaren bilakaera ulertzeko bi modu:

KONFUZI. Bilakaera horretan partehartze aktiboa. Jatorrizko bizi-hats hori fidela da. Helburua munduan era harmonikoan egotea da. Atzean bizi energia bat ikusi.

TAOISMOA. Dena dago bilakaeran, beraz, betetan dagoena hustu/deuseztatu egin beharko da dinamika jarraitzeko. Gauza bat sortzeko ez-dena behar da, Hutsa eraldaketa beraren atzean dago

Beraz, dikotomia batekin baino, pentsamendu ternarioarekin lotzen da

lurra, zerua eta gizakia

KONFUZI. (K.A 551- 479).
kong (maisu) + fu (handia) + zi

SARRERA.

GARAIA. Kontestu gatazkatsua.

ZHOU dinastia dago, dinastia eta gizartea oso hierarkikoa eta piramidala; gizartea baina baita familian ere. dinastia maldan behera.

Bi garai bereizten dira:

Udaberriko erresuma 771-475

Gudalarien erresuma 475-221

BIZITZA. Qian (k.a. II-I)-ek idatzi zuen Konfuzioren lehen biografia.

Kontestu historikoa: gorabeheratsua. Zhou-taueien dinastia beherakadan zegoen.

Thoutarren garaian Jainkoa, “Zerua” da Tian. Erregea Tiantzi (zeruaren semea). Jainkoari irudi kosmologikoa eman, baina ez dago Jainkoaren eta Erregearen arteko harremanik. Erregea zeruaren mandatua jarraitzeko duina dena da.

TIANZI -> Tian (zerua) + zi (semea) = erregea.

ARAZOAK:

ARAZO POLITIKOA.: nola da posible zeruaren ordena egonda, indarrean dagoen erregetxearen boterea gainbeheran egotea? (ez ditu ekintza zuzenak betetzen) Hau kezka bat izan zen: garai honetako pentsalariek kezka honen inguruan eraikiko dute euren pentsamendua.

ZERUA BERAREN ORDENA ZALANTZAN JARTZEN DUELA DA.

Konfuzi famatua da gizakia ulertzeko egiten duen saiakeragatik. Lehen gogoeta oso eta unibertsala -> gizaki guztiei aplikagarria dena.

Bere obra gehienak galdu egin dira. Bere obra garrantzitsuena : “Dialogoak”/ “Analektak” -> gorde dena.

Edukia: maisuaren elkarrizketak bere ikasleekin edo bere ideiak soilik.

Konfuziren klase soziala “Shi” da, kultur gizona.

Betebeharra: nobleei laguntza eskaintzea, hau da, goi-aristokrazia eta nekazarien arteko maila sozialean kokatzen da.

Zhou dinastiarekin harremanetan egon zen. Baina 50 urte inguru betetzean sorterritik alde egin behar duela uste du eta zeruaren mandatua galdu duen erregearengana eraman behar duela uste du. bertan modu bakarra jarraitzeko zeruaren mandatua galdu duen Erregetxe batentzat lan egitea da. Baina ez zuen arrakastarik izan.

12urtez egon zen erromesaldiz printzerriz printzerri.

80 urte ingururekin sorterrira bueltatu zen eta maisu lanetan ibili zen, bere bidea Daoa zabaldu nahian

Jaso ditugun lan gehienak garai honetakoak dira . Zirkulazioan zeuden testuak jaso, landu eta birmoldatu zituen.

Hortaz, Konfuziren garaia krisi politiko eta erlijioso garaia izan zen. Zhou Dinastia zegoen indarrean, baina gainbeheran.

KONFUZIREN PENTSAMENDUA.

Ez zen sistema filosofiko baten sortzailea, begi-bistako gauzak azaldu baino ez zuen egiten, tradizioari jarraipena eman.

Ez du inoiz gauzak asmatzen, tradizioa garatu baizik. Garrantzitsua izango da bere ondorengoek berarekin hitz egingo dutelako, hau da, bere esandakoa kritikatu edo garatuko dute.

Lehenengo pertsona gizakiaren inguruko gogoeta aurkeztu zuena (oinarrizko gaitzat hartu).

HELBURUA. Gizatasuna garatzea:

egin zaitez uneoro gizakiago, indartu zure burua ahalik eta gehiago etengabe.

MORALAREKIN LOTZEN DU.

Honek, ONDORIO SOZIALAK ditu:

Tradizioa berrinterpretatu eraman behar da gizatasunerako bidean ikasketa. Daoan jarraitu behar da.

Bide pertsonala Rena praktikatzeko norberaren posiziotik hasi behar da. Baina, ez da bide indibiduala, besteekin harremanean gauzatu behar da.

Ren kontzeptua gizarteko maila guztietan.

Renaren gakoa ez datza klasean, baina gizarteko klaseen arabera hezkuntza bat edo bestea jasako da. Konfuzik hau dakienez, zabalduko du rena, estatu guztietan sartuko du denek lortu dezakete Junzi izatea.

Berak ez du ordena soziala irauli nahi baizik eta bikaintasun morala azpimarratu eta beste adiera bat eman kontzeptuei. Junzia ez da emana lehen bezala, ekintza moralekin lortu.

ONDORIO POLITIKOAK:

Erritu bat burutzea erregearen esku dago (Li, espiritu errituala).

Errituak mugak zehazteko balio zuen, nortasun bat ezartzek eta gizarteari kohesioa emateko.

Erregeak kohesio horri eutsi behar dio.

Hortaz, krisi garai batean etika eta politika uztartuz errestaurazio bat egin nahi du, gizartean harmonia, Rena, lortzeko asmoz.

IZENEN ZUZENKETAREN TEORIA: gauza bati izen bat eman behar diogu soilik merezi badu.

GIZAKIAREN INGURUKO GOGOETA HIRU ARDATZEN BAITAN.

1.- IRAKASPENA (kon + fu + zi) IRAKASTEA

2.- REN (gizatasuna) Berarentzat, gizakion ezaugarririk bereziena.

3.- Li (espiritu errituala) aurreko biekin lotuta ulertu beharrekoa. =/= LI (letra handiz) naturaren ordena adierazi.

OBRA “DIALOGOAK”

Ez dugu aurkituko argudioen kate bat, pentsamendu sistema, oso sistema koherente batekin.

HELBURUA: Gauza oso zehatz bat eman nahi du aditzera nola gizakiok heldu gaitezkeen gizaki onak izatera.

Helburu etikoa,

kontzeptu batzuen asetze intelektuala ez da helburua.

Honen atzean, giza natura beti hobegarria delaren ideia dago.

Ikaspenaren bidez lortzen du. Bere maisu paper horretan ikaspena bultzatzea eta sustatzea da bere helburua.

Ikaspena ez da inoiz amaitzen

Gizakiaren inguruko irudia unibertsala da, guztiongan dagoena.

Gizakia gizaki izateko, beste gizakiekin egon behar da harremanetan.

Indibiduoan oinarritu, baina gizartearen baitan kokatzen du.

gizakia	+ bi	=	Gizatasunaren zentzu soziala.

KONTZEPTU NAGUSIAK.

IKASPENA

Ez dator bat doktrina bat ikastearekin asebetetze intelektualik ez.

Ikaspena erabaki bat da: hobeagoak izatearen erabakia.

Ongi bizitzen ikastea.

Pentsamendu eta ekimenaren artean ez dago oposiziorik. Ez bada pentsamendua praktikara eramaten, Konfuzik uste du jarrera oso arbuiagarria dela. Ekintza eta pentsamendua bide beretik joan behar direlako.

Ondorio praktiko garrantzitsuak dituen irakaspena

ondorio mesedegarriak dituena, hau da, ez ZER hutsalaren inguruko informazioa dakarrena, baizik eta

NOLA irakasten diguna. Hori barik, pentsamendua hutsala litzateke.

Zelan? Irakurriz, meditazioak eginez, gogoetaz…

Bizi jarrera bereganatu beharra dago ikaspen hau jarraitzeko. (1 testua)

Besteekin elkar-harremanean dagoen ikaspena eta ondorio mesedegarriak dituena.

ikasi beharrekoa ondo bizitzea da. Bilakaera horretatik aldentzen gaituena uxatu beharra dugu.

Ikaspenaren ASMOA:

Komunitatea zerbitzatzeko balioko liguke, baina ez menpekotasun batean. Hortaz, irakaspena bi mailetan bereizi daiteke:

Xede politikoa (gizartea ongi gobernatzen dakiten pertsonak sortzeko)

Xede morala (besteekin harreman onuragarriak sortzeko).

Era berean, komunitateak bi zentzu ditu:

Politikoki

Moralki

Baina, gauza bera direla defendatuko du.

Hipotesi hau atzean:

Norbait politikoki edo moralki formatzea gauza bera da.

***Kontuan hartu behar da gizarte klasista zela eta hezkuntza soilik jasotzen zutela goi-mailakoek. Klase sozialaren arabera ikaspen politiko horretan kokatu, nahiz eta morala guztiontzat berdina izan. Gauza bat zen gobernari gisa heztea, eta bestea zure bizitza normalerako. Baina Konfuzirentzat biak berdinak ziren.

GIZON POLITIKOA. Eskubideak zein betebeharrak dituenak herriarekiko.

Estatu gizona izaki morala da. Berarentzat, erregea zerbitzatzea eta aita zerbitzatzea gauza bera dira.

klase politikoak pribilegioak ditu, baina betebehar batzuk ere bai,

bere herria osotasunean eta ez bere mesedetan gobernatu behar duelako.

Elitea jantzia izan behar da, ikaspen hori denen mesedetan jartzeko -> herriari irakaspena emango diote, erregea etsenplu bat bilakatuz (ikusiko dute zer den izaki ona izatea).

Gizartearen mesedea harmonia bilatzea

JUNZI. gizon noblea esan nahi du, jaunaren (boteredun) semea.

ZI -> mezua eta semea esan nahi du.

Oinordetzarekin lotu tradizionalki, semea Jauna bilakatzen delako

Baina, balioen gizona bilakatuko du Konfuzik

Ikaspena barneratu eta bereganatu duena.

Horren bikaintasuna moralarekin lotuko da eta besteekin duen jarrerarekin.

kontzientziarekin ere lotzen da komunitatea helburu baitu, gizabanakoa gizartean kokatzen dela jakinda, gizabanakoengandik hasi behar da. Guztion arteko harmonia eskuratzeko. Horregatik, kontzientziarekin lotzen da, guztion ongia bilatzen duelako.

JUNZI* <-> XIAO (gizaki doilorra. Bete apetak asebete nahi dituena, berekoia)

*Komunitatearen ongia bilatzen duena, ez bere buruarentzat etekina lortu nahi duena. Harmonia garatzen laguntzen du, etekin kolektiboa.

Uztartu bere bidea bere testuinguru politikoarekin. Ez du errotik sistemaren aurka egiten. Ikaspena (Konfuzioren hitza) gizon noble batek jasoko du (politikoki) eta horri esleituko dio irakaskuntza morala .

Ikastearen helburua, hortaz:

1. balioen gizona izaten jakitea.

Irakaspen praktikoa, eskatzen zaio fideltasuna nobleari. Esandakoa eta egindakoa bat etorri.

Pentsamendua eta diskurtsoa neurtzen dituen hura ekintza da (bat etorri behar dira, bestela pentsamendu hori ez da baliozkoa).

2. Gizaki: izaten ikasi behar da

Konfuziren arabera ez dugu gizatasuna, ez da emana dagoen zerbait, ez da datum bat, lortu beharreko zerbait baizik.

HOMINITAS (zentzu biologikoan) <->HUMANITAS (bere bidea sortzeko ahalmena).
Esentzia (DATUM) <-> existentzia.

Ez da jaiotzetik dugun zerbait, beti hobegarria delako giza natura hobeago den horretara (gizaki izaten ikasten da). Ren kontzeptura garamatza.

REN. Gizatasuna, gizartean eta norbera bere buruarekin.

IKASPENEN HELBURUA: Rena zabaltzea da, hobe bizitzeko asmoarekin.

Renak egiten gaitu izaki moral.

Gizatasuna ez da beti erabatekoa, ikaspena ere ez delako bukatzen. Daoan gaude, bilakaeran eta aurrera jo behar dugu.

Ez da perfekzio ezberdinen metaketa.

Gizatiartasun hori gizartean zabaltzen da. Nia, sare interpertsonal horretan era harmonikoan egotea, eta munduaren harmoniarekin ere.

JAKINTSU KONFUZIARRA, gizartearen baitan kokatu behar da. Gizakia beti dago gizartean eta gizakien harmonia bilatzen du.

Ikaspena beti lotu besteekin: besteek ez dute gure jakintza neurtzen, beraiekin ekiten ikasten dugu. Beraiekin batera bilakatzen gara gizaki.

Bertute erlazional bati egiten dio erreferentzia. Erlazio interpertsonal honetan, lehenengo maila izango litzateke Ren

Hortaz, REN soilik gizartean eskuratzen da.

RENAK harmonizatzen du gizartea.

Zentzu tradizionalari buelta emango dio tradizionalki, agintari edo noble batek zuen eskuzabaltasuna, arimaren eskuzabaltasuna.

Baina, ez da soilik nobleen eskuzabaltasunarekin lotzen.

Dena den ez dio zentzu zehatza atxikitzen. (Ezaugarri zehatzen aurka, bizitzaren kaltea baino ez dakarrelako).

Ren aipatu, baina zehazki definitu barik. Zentzu ezberdinak esleitu:

maitatzea dela esango du, elkarrekikotasuna eskatzen baitu (bestea maitatzea).

Otzantasunarekin ere lotzen da -> guk jasan nahi ez duguna besteei ez egitea

Hau da gertatzen dena bere testuinguruan, horregatik koxka hauekin egiten dio aurre neurri batean egoerari, hierarkia soziala irauli gabe. Duina den edo ez den bakarrik zalantzan jarri.

Apaltasuna ere esan nahi du.

Errukia

Besteak ez ditugu erabili behar ospea eskuratzeko, baizik eta besteengandik ikasteko ez doilorrak.

Renak gizaki moralak egiten gaitu (renik gabe ez dago gizarte moralik) komunitatearen alde jo behar du.

Garaiko egitura politikoa aztertzen du (Zhou dinastia) eta planteamendu morala esleitu.

Junzi ez da soilik oinordetzarekin lotu behar, baizik eta moralarekin.

Junzi (jaunaren semea), noblezia goreneko partaidearekin lotzeaz gain, balioen gizakia atxikituko dio. Jainkoaren semeak izateak ez zaitu bertutetsu bihurtzen.

Ez du pentsamendu moral bat arazo etikoak planteatuz garatzen horrela baizik:

JUNZI = ikaskuntza + ren + li.

Bere pentsamenduak ez ditu arazo moral asko planteatzen. Funtsean, garrantzitsua ez da pentsamendu morala, baizik eta erlazio morala bera -> erlazio inter pertsonalen sarea (era harmonikoan eraikiz).

Jarduera praktiko eta teorikoen dikotomia gainditzen du.

Hortaz, ikaskuntza eta rena lotzen dira. (Renak gizatasuna hartzen du beregain. Ezin da betiko definitu, edo bere esentzia bildu).

Irakaskuntza (etsenpluaren bidez) + Ren+ Li = balioen gizona eraikitzen du, eta honen sinbolo gorena izango litzateke.

Erregea da honen ikur gorena.

Oreka, harmonia kontzeptu zabala da berarentzat. Gizaki bakoitza mundua/gizartean txertatu behar eta daoren bidea jarraitu, modu harmonikoan. Bizitza ona eskuratzeko. Hau lortzeko emandako aholkuak:

Baztertu gehiegikeriak (apetak, desirak, unean uneko desira bortitzekin, bizioekin..)

Egoera aldaketa bortitzak saihestu

daotik aldendu gaitzakeen guztia baztertu.

Bilakaeran dagoen batasuna bilatzen da, harmonia.

Baina, Mugimenduan kokatzen den harmonia da.

XIAO: ERRUKIA. Renaren beste irudikapen bat

Aita/semea*; subiranoa/ menpekoa*; mundua/ gizakia

Egitura hierarkiko batean gaude, patriarkala.

Aita da agintaria, maitasunez agintzen duena. Horretarako arauak jarraitu behar dira, erlazio hori elkarren artekoa izan behar da, eta aita zahartzen denean ikusiko da hori egiazkoa den edo ez. (semeak aitarekiko pietatea, errukia (xiao) (hiru urteko lutuan)

Subiranoaren aginte ona egiten denean, herriari begira, herriak errukia leialtasunaren bidez ordaindu behar dio.

Elkarrekikotasuna ikusten da, baina modu ezberdinetan gauzatzen da.

Konfiantza ezinbestekoa da RENA bermatzeko. Subiranoari ez zaio musutruk zor leialtasuna, esandakoa eta egindakoa gauza bera direnean, horrek konfiantza bat bermatzen du. Eta hori, sare horren harmonian kokatzen da. Errespetua eraiki egiten da bere ekintzekin sortzen du. Biak gauza beraren isla izan behar dira.

Gizakia = gizartean, modu harmonikoan.

BAINA,

Erantzukizuna norberarengan hasten da. Sare baten harmonia bere parte guztien partehartze harmonikoarekin bakarrik lortu daiteke.

Organismoa: atalen osasunetik eratzen da, elkarri mesede. Bakoitzak bere funtzioa beti eta elkarri lagundu. Disposizio morala bilatzen du.

Konfuziren erronka era pertsonalean hasten da, niaren mailan, baina nia bera gaindituz.

Gizatasuna soilik lor daitekeelako, horregatik gainditu behar da nia bera.

LI. Espiritu errituala

errituak berebiziko garrantzia dauka.

Erregea (zhou dinastia) zeruaren mandatuari lotzen zaio. Errituak egiteko beharra eta eskubidea. Honek ordena politiko eta gizarte ordena ulertzeko zentzua dauka.

Zeruaren semeak (Tiantzi) soilik egin ditzake arbasoei egin beharreko errituak. Hau berebizikoa da gizarte-ordena ulertzeko.

Erritua: sinbologia zehatz bat, funtzio erlijioso eta politiko batekin, gizarteak onartzen duena.

Pertsona bakarrak hartzen du funtzio erlijioso honen erantzukizuna eta horrela uztartzen da politikarekin.

Konfuziren garaian, erritu oso garrantzitsuen garaia da, prozedura eta data zehatz batzuekin. Erritu batzuk zeuden.

baina krisi politiko/erlijiosoaren garaia da ere bai.

Erritua, zentzu batean, bere bizitasuna galtzeko bidean dago.

Gizakia gizaki izateko, gizaki erritualizatua izan behar da.

Gizartea, errituen bidez erlazionatzen da.

Berak ikusten du errituak hutsalak bihurtzen ari direla (prozedura hutsa).

Ez du horien aurka egiten, kontrakoa, bizigarri berri bat eskaini.

Kanpo disposizio huts horretatik aldendu eta barne jarreran txertatu.

Horregatik esaten da jarrerei dagokienez, Ren eta Li bereizezinak direla. Gizakia eta gizartea erritualak dira.

Horregatik, oreka eman behar zaie erritu berei.

Errituak behar ditugu gizaki bihurtzeko, baina hauek bizi egin behar ditugu. Ez errepikapen hutsa, zentzu errituala berreskuratu.

Azkenean, gizartearen harmonia lortzen da. Erregeak borondate onarekin gobernatu, errituen bitartez.

Hau egiten badu, konfiantza eskuratuko luke.

Harmonia kosmikoa lortu, denak elkarrekin, denak leku berera arraunaka egongo balira bezala.

Gizatasunarekin gertatzen zen bezala, errituak egitea ez da jainkoei otoitz egitea,

baizik eta kontzientzia modukoa, formalismo horietara lotzeko beharra dugu, horiek egiten gaituztelako gizaki.

Animaliak eta piztiak bereizten dituena errituak egiteko aukera da, baita barbaroak ere. Jarraitzen dituztenak txinatarrak dira.

Kanpo prozesua barne jarrerarekin lotzea. Partehartze aktiboa eskatzen da errituetan.

3.1.Yi : zuzenaren zentzua, edo zuzena bera.

Errituak egiten dira horiek zuzenak direlako. Errituak era zuzen batean bizi behar ditugu.

Hau gizakiak baino ezin du egin, hori barneratuz eta biziz.

Ukatu gabe jarraitu beharreko formalismoa, errituak nola bizi zehaztu.

Kontzientzia kontua bilakatu.

Sare-erlazional batean kokatzen den kontzientzia, errituak gizartearenak baitira.

Tradizio errituala bizia da, berrinterpretatu daitekeena.

Konfuziren pentsamenduan, jainkoak gurtzea bigarren maila batean geratzen da

gizatasuna lortzeko bidea gure buruan dagoelako.

Bakoitzaren ekintzak dira garrantzitsuenak. Gizakia bera da erronka, erdigunean kokatzen du. Betebehar batzuk ditu.

FRAGMENTO DEL ZHUANGZI. – taoísta.

No hay referencias a esta escuela; es una etiqueta posterior. Categoría metodológicamente no neutra. Ni el autor ni el texto tienen conciencia de pertenecer a esta escuela.

Ru Jia -> “grupo de letrados”. Confucionismo (hay referencias respecto a ellos).

Texto -> momento de discontinuidad del mundo chino, no encaja con la tradición. Casi intraducible. Existen dos tradiciones en castellano (1997) “los capítulos internos del Zhuangzi”; “maestro zhuangzi”. La primera solo traduce los siete primeros, los que fueron escritos por el autor. El segundo incluye los 33 capítulos (iñaki Preciado).

Pone en marcha un pensamiento radical. Desde el punto de vista ontológico, epistemológico y político trae consigo una ruptura.

Capítulo 5 -> incluye una anécdota para facilitar la comprensión, vehículo privilegiado para aportar sentimiento y conocimiento.

Personajes:

1.- Shen Tujia: mutilado sin un pie. (caminar – tu, buen caminante; discípulo). El discípulo sigue a pie al maestro. Ironía porque no tiene pie. Entorno a no poder caminar en la vida. Mutilado por un delito. 1. Tatuaje 2. Ablación de la nariz 3. Amputar un pie 4. Mutilación de los genitales 5. Pena de muerte.

Lo marca como alguien moralmente sospechoso. La conservación de la integridad corporal, es signo de comportarse bien en la vida.

Se concibe como una herencia de los padres: es nuestro deber llevar el cuerpo a la tumba como nos lo han dejado. Ofensa hacia los padres, no ha sido un buen hijo.

El castigo da un cambio al cuerpo, una reforma que le acompaña toda la vida. Integridad física = integridad moral.

Se les imposibilita el acceso a los sacrificios rituales (dar comida a los antepasados).

2.- Zi Chan: personaje histórico, socava el pretigio de este. Vivió antes de que viviera Confucio, primer ministro de uno de los reinos de la época. Reformas políticas e institucionales en el reino, muy avanzado. Pasó a la historia por ordenar/escribir el primer código penal público de China. -> correspondencia entre crimen y castigo.

3.- Bokun Wuren: personaje de ficción (maestro de la confusión anónima) -> sin humanidad, sin individualidad.

CONFLICTO:
disputa aparentemente trivial (quién sale antes de la escuela del maestro) -> juez supremo. Querella de orden ritual, pero refleja el malestar de compartir las enseñanzas con un mutilado. Pretende instaurar una jerarquía entre las igualdades (plano común). Cuando acaban las clases quiere que se disuelva la proximidad -> con una invitación neutra pero que quiere evitar que se encuentren juntos:

Enfrenta a un juez (clase política dominante) y a un criminal (al margen de la sociedad).

Función de los criminales: vigilar la entrada de la ciudad -> al límite entre la vida civil y salvaje. Metáfora -> qué ocurre cuando se abandona la morada del maestro.

Mediante el rito se imponen jerarquías y esto es lo que permite qu esea un mundo armonizable. Zi Chan quiere establecer el orden.

Estera -> símbolo de distinción, sentarse en la misma estera es símbolo del orden social.

No apartarte del rey: lo denuncia/critica. La distancia (primer punto del rito) es fundamental.

Dotar de un lugar distinto, para dejar en evidencia la jerarquía.

Hay que descalzarse para ponerse en la esfera. Contemplar todo el rato el pie del mutilado; código penal del que él es el creador.

Es imposible qu ese encontraran en la realidad y más que no le haga caso a su superior -> actitud rebelde /réplica.

Refrán: adherir. En china denota el pie hace referencia, le echa en cara que él haya pasado los límites. Zi Chan le pide igualdad.

Yao: individuo legendario (confucio) imagen del comportamiento bueno.

Shu: pie; insuficiente. Se trata de hacer las paces con nuestro destino. Uno tiene la posibilidad de hacer frente a la mutilación “reconciliarse con nosotros mismos”. Es consciente de que ha cometido un crimen -> quiere seguir al maestro.

Arquero Yi -> infalible. Vivir es andar por el camino del arquero, si no le alcanza la flecha no es porque no lo merezca. La acción pedagógica ideal contiene pedagogía física -> proceso de transformación (no distinguen entre alma y cuerpo).

Xi -> purificar. Rituales antes del sacrifico. Uno se tiene que lavar.

Se refiere a la limpieza de los pies. Ha quitado de su pie el elemento de condena.

Más que operar sobre la memoria, intenta qu ese olvide de ello. Recordar <-> olvidar (olvido de sí mismos, del crimen).

“Hacer las paces con la suerte”. Pone en debate: hasta qué punto la pena no es influencia del azar. (Nagel trabajó este tema).

Situación de disparidad radical entre ellos -> a lo largo del diálogo, la jerarquía se invierte: la lección moral la da el criminal. Experimentar compasión por el mutilado es la reacción moral-

No se hable más! -> ha compendido la lección. Es muy fácil tener compasión por el mutilado, cuando muchas veces estamos en el otro bando.

Grandeza de aprender la lección, incluso del mutilado.

(INVISIBLE) -> el maestro no aparece, cuando debería comparecer. Los textos filosóficos de la época exigirían su intervención. Reforzar la autoridad del maestro.

Fuerza inaudita del pasaje -> momento en el que todo el mundo le espera. Aprendizaje se da entre ellos: así se subraya la igualdad, que en estos tiempos era inconcebible. La intervención neutralizaría la igualdad.

Heidegger: la enseñanza no es adoctrinar, sino propiciar el espacio para que se produzca.

MOZI (479-372)(mo- maisua).

KONFUZI ETA MEZI-ren artean kokatu.

Subjektibitateari emandako gehiegizko garrantziari kritika <-> Konfuzi.

Jian (asimilazioa).

Bre (bereizketa).

Interes propioa bilatzen duen gizakia, denak denen arteko gatazka batean zeuden murgilduta. Erregearen bidez zuzenaren zentzua ezartzen da. Gizakiak, gizaki izatera heltzeko, zuzentasunaren zentzua eskuratu behar du.

Bieri kritika eta Jian proposatuko du (asimilazioa).

Daoa ez zen kanpotik ezarritako zerbait. Rena ezin da subjektiboa izan, baizik eta osotasuna bilatzen duena.

SARRERA.

Konfuzi baino apur bat beranduago. Zhoutarren garaian 2 epe:

Udaberri eta udazkenen aldia -> konfuzi amaieran

Gudalaien erresuma -> Mezi.

Zhou dinastia maldan behera zegoen

Gudalaien erresuman areagotu zen

garai liskartsua, eskola ezberdinak euren artean borrokan.

Jauntxo ezberdinen etengabeko borroka boterea lortzeko.

Moziren posizioa erabat bakezalea.

PENTSAMENDUA.

Konfuziren eragina baina neurri batean hautsi.

Haren eskolak jaso, BAINA

Bere bidea hasi zuen: erromesaldi bat erregetxez erregetxe, zerbitzatuz

Konfuziren pentsamoldea heldu zaigu haren ikasleek bildutako pasadizoetatik….Baina,

Moziren testuak oso mardulak, umorerik ez

Uste da artisaua zela

bere testuek izaera pragmatiko eta utilitarista zutelako.

Askotan garai hartan pentsamoldea eta bizitza oso loturik ikusi

Bere pentsamendua pragmatikoa horrela justifikatu bere zerbitzuak.

KONFUZIREKIKO JARRAIPENA ETA HAUSTURA.

konfuzik moralean oinarritzen den aldarria du, praktika bat baldintzatuko duena.

KRITIKA

konfuzionismoak asko esan, beti morala ardatz izan duela bere aldarrietan baina aldarrikapen horiek antzuak izan direla praktikan.

Mozi pausu bat harantzago,

tradizioa ukatu neurri batean (hau ez da guztiz horrela). Ez da soilik Zhou-torren dinastiaren mugetan egongo.

Junzi alboratu eta “gizaki dohatsua” erabili.

meritokrazia, gizarteko pertsona kapazenek, dohatsuenek agintzea.

MOZIREN PENTSAMENDUA.

UTILITARISMOA: pentsamendu bat ona izango da hori bizitzarako baliagarria denean.

Erabilgarritasuna gauza guztietarako kriterio

tradizioaren aurka

3 urteko lutua kritikatu MOZIREN PENTSAMENDUAN

autoritatean printzipioari men ez egitea, tradizioari jarraikortasuna ez ematea erabaki.

VS KONFUZI. Ez du tradizioa indarberritu nahi. Tradizioak ez du bere pentsaera legitimatzen.

Konfuziren ustez errituetan parte hartzen ez duen gizakia, ez da gizaki

PENTSAMENDUAREN JUSTIFIKAZIOA ARRAZOIA, argudioak emango dira.

BIAR terminoa sortuko da eztabaidatu, argudiatu.

Biarzhe: eskola ezberdinen argudio moduak

Subjektibitatea alboratuko da.

VS Konfuziren disposizio morala eta berrinterpretazio pertsonala

Diskurtsoak izan behar dira

Unibertsalak eta homogeneoak.

Argudio bide berbera izan behar dute,

kriterio, oinarri, argudio, berbera

Koherentzia bilatzen du pentsamenduak.

Logika bat du atzean

baina, logika hori ez da epistemologia.

Marko ezberdina: ekintzara bideratua dagoen logika.

Logikaren kriterioa:

erabilgarritasuna “utilitarista”

tradizioaren aurretik jarriko du kriterio hau.

Lutuak ukatu

gastu hutsalak baztertuko ditu

errege, nobleak, bereziki, aristokraziaren luxuari kritika gogorra

gatazkari ere, baliabide ugari behar dituela; kritika egingo dio.

Moisten jarrera oso antimilitarista soilik defentsa onartzen zuen “ez egin gudarik, zaindu herrian duguna”

FUNTZIONALTASUNAREN OBSESIOA.

Ekintza guztiek funtzio sozial bat,

musika kritikatuko du (testuak).

PENTSAMENDUAREN KONTZEPTUAK.

JIAR. Asimilazioa

BRE. Bereizketa.

JIAR. MAITASUN UNIBERTSALA.

Ez da subjektibotasunean erortzen.

Sentimenduak baino (subj), denekiko ardura objektiboa.

JIAR ekintzaren ardatza.

VS Moziren Rena.

BRE. BEREIZKETA.

Moziren ustez, tradizioak, bereizketak areagotu, indartu, babestu. Gizarte klasista.

Brek gizakien minaren iturri

bereizketa horrekiko haustura bat proposatu.

BRE (minaren iturri) JIAR (zoriontasunaren iturri)

Konfuzirentzat, Rena modu ezberdinetan gauzatu behar zen familian, estatuan…

Mozik bereizketa horiek ez onartu, unibertsala da bere ideia.

Rena subjektutik abiatzen da.

Asimilaziorako jarrera objektiboagoa da.

Atzean erabilgarritasuna duelako, herriaren interes orokorra ardatza.

*Ekitatearekin lotzen den gizaki guztienganako kezka arrazional bat da.

OBJEKTIBOTASUNA.

Erabilgarritasunaren atzean, interes orokorra.

Interes orokor horren atzean, gizakiarenganako ikuspegi negatiboa, interes indibidualen aldekoa.

Baina hori gainditu nahi du, gizabanakoaren interes indibidualak asebetetzeko modu eraginkorrena interes orokorra bilatzea da.

Atzean, asimilazioa eta bereizketa -> interes indibidualek -> bereizketa dakarte -> mina eta arazo sozialak dakartza -> tentsioak -> oreka eza.

Hasieran, egoera denen arteko gatazka zela uesan -> ez zegoen moral orokorrik.

Baina, guztien buru errege on bat jarri zuten, herriari zuzenaren zentzua eta kohesioa emateko.

Zuzenaren zentzua ekintza guztiak neurtzeko irizpidea

interes orokorra xede duen ekimena.

Zuzenaren zentzua ez da berez existitzen

Konbentzioz sortzen da une batean.

Baina, hala ere, printzipio absolutu gisa erabiliko dute.

Nahiz eta ez bereiztearen alde egin, nahiz eta denok gizon kapazak izatera heldu daitezkeen, gaitasunaren arabera estratifikazio bat dago (meritokrazia).

Zuzenaren printzipioa goiko mailakoek transmititu behar diete behekoei. Baina, ez indarkeriaren bidez,

kontsentsu orokor bati dagokio.

Haustura bat bai, baina baita jarraipen bat egitura sozialari.

ZERUAREN PERTSONIFIKAZIOA.

Maila bakoitzak zuzentasun printzipioa goitik lortzen badu, maila gorenak nondik?

zeruaren borondatea. Zeruaren dekretua baino gertuagokoa beldur erlijiosoa.

esaten du zeruaren borondateak zigortuko duela demoniaren armada batekin maitasun unibertsala jarraitzen ez duen erregea.

JUSTIZIA ulertzeko, zigorra ulertu behar du gizakiak.

Justizia “ordaindutakoa” da, meritokrazia.

pertsona bakoitzak merezi duena jasotzen duela

ongi ekiten baduzu, arrakasta izango duzu.

ZHUANGZI (K.A 370 – 300) (TAOISMOA = DAOJIA).

SARRERA.

Konfuziren ahalegina (RENA) eta aktibismo (interes orokorra, JIAR) moista ukatu

Gizakia bera baino garrantzitsuagoa den zerbaiti erreparatu behar zaio: daoa.

TESTUINGURUA

Gudalarien erresumaren garaian, herri ezberdinak gudan zeuden.

Horren ondorioz, autore askok uste dute mundua desoreka dela, kaosa.

Mozi, etengabeko guda…

Konfuzi eta Moziren bide positiboak alde batera utziko ditu

Konfuzi: Rena

Mozi: gehiengoaren interesa

Legelariek: guztientzako lege orokor bat ezarri.

Zhuangzi (taoismo), aldarrikapen berri bat.

mundua entzun nahi zuen: ez-egitea proposatu.

Entzun beharrekoa Daoa bera da, entzun behar diogu.

Dena den, ez du ukatzen munduan guda existitzen ez denik, baizik eta dagoen zarata guztiarengatik ez dugula benetako harmonia entzuten. Mundua kakofonikoa da, zarata dago. Baina horren atzean daoaren doinua dago.

KORRONTEA. TAOISMOA. (daojia, tao-aren eskola)

Antzinako Txinan (K.A 4 mendean, Garai Inperialean), gudalarien erresuman egondako eskolak kategorizatu zituzten

Taoismo izeneko eskola bat bereizi zuten, non Zhuangzi eta Lao autoreak kokatu zituzten a posteriori, neologismoa.

Autore hauek ez zituzten gauza berdinak aldarrikatzen.

Kategorizatzean Lao-ren pentsamendua aintzat hartuko da Zhuangizrenaren aurrean.

Berdintasunak: bide positiboekiko, bide negatiboak aldarrikatu izana; ez entzutearen defentsa.

Baina, taoismoaren eskolan sailkatzean, bakoitzaren berezkotasuna lausotu egin zen

Lao haren bultzatzailetzat hartzen da, Zhuangzi honen jarraipenaa

Baina, lehenengo zegoen historian Zhuangzi (azken urteotan egindako berrazterketa).

Beraien testuak izaera ezberdinekoak dira:

Lao aforismo politikoa;

Zhuangzi prosa oparoa, kalitate literarioa oso handikoa. Berezko lekua txinatar literaturan.

Testu hau konpilazio bat da (ez da unitarioa). Hiru bloketan banatu ohi dute:

1.- berak egindakoak

2.- Beste batzuenak (Taoismoren korrontetik gertu);

3.- testu mistoak (Zhuangziren zenbait elementurekin).

Komunean zutena: denek aldarrikatzen zuten erretiroko eta lanarik gabeko bizitza.

BIZITZA

Oso gutxi bere bizitzaz, bere inguruan kondaira ugari.

Bizitza politikoari uko egiten dio, lanik gabekoaren alde.

PENTSAMENDUA.

Pentsamenduaren aro berria

zerua eta gizakiaren arteko erlazioa era berri batean planteatu zen.

Daoa gauzen bilakaera natural eta espontaneoa da. Eta bilakaera horri garatzen utzi behar zaio.

Gizakia da munduko izaki bakarra daoari gailentzen saiatzen dena. Hori egitean, daoarekiko urruntasuna baino ez du lortzen.

VS Egitea Konfuzik eta Mozik proposatzen zutena.

Wei -> naturaren ordenari oztopoak jartzea (nia, desirak, hizkuntza…) Gizakiak bere bide propioa ezarri nahi dionean naturari, labana apurtu egiten da testua.

Wugei -> gauzen berezko bilakaeran txertatu. Daoa ardatz izan, haren melodia entzun.

Dao horri oztoporik ez jartzeko, “erabilgarria azaltzea”, entzuten jakin bere nahi eta desiretatik askatu. Bere burua bilakaera horretan txertatu.

Ez egite hori lotzen da nola egite batekin, aktibismoaren aurkari gisa.

Arreta gizakiarengandik kendu, zeruan jarri, daoa.

Nondik zarata?

Gizakion ekimenetik

Hizkuntzatik

PENTSAMENDUAREN BI FASE.

FASEA. HIZKUNTZAREN KRITIKA.

Bereizi:

DAOA. munduaren berezko bilakaera, naturala.

Gainetik dago, absolutua, mundukoa.

DAOAK. Pentsamendu eskola bakoitzaren bidea (metodoa ere bada) Bide partzialak. Ekimenak dira, berak aldarrikatzen duen ez -egitearen kontrakoa. Baztertu behar dira, zarata direlako. Ez dute Daoa ikusten uzten.

Politikoki liskarra bultzatu

Pentsamenduan eztabaida.

Aldendu behar gara hemendik.

Bide positiboak ezarri, ikasi beharrekoa. Baina aporiara garamatzate.

Dao hauek KRITIKATZEKO,

Ironia, umorea eta paradoxa erabili behar dira, gauzak hobeto ulertzeko.

Hitz batzuei ez ohiko den erabilera bat gehitzen zien.

Hizkuntza eta arrazoibide diskurtsibo horrekin loturarik ez duen logika berri bat aldarrikatu.

arrazoimenarekin hainbeste harremanetan ez dagoena (daoaren logikari jarraitu).

KRITIKAREN ATZEAN,

Hizkuntza ez da erreferentzia tresna egoki bat, erlatiboa delako. Diskurtso bat logikoa izan daiteke, baina eztabaida zantzuetara eraman.

Hortaz, hizkuntza ez da gai daoaren perspektiba egoki bat emateko.

ZERGATIK EZ DU BALIO HIZKUNTZAK?

Espazioa eta denboraren bereizketak arbitrarioak dira, haiekin tematuz gero, kontraesanetara iritsiko ginateke.

Berdintasuna eta ezberdintasuna txertatzean gure hizkuntzaren baitan, deformatu egiten dugu errealitatea.

Dao horiek uraren bilakaeran daude, berezko jarioan.

URAREN METAFORA

daoa ur txorrota da berarentzat. Hizkuntza ur jario hori eteteko saiakera hutsala. Daoak putzuak dira. Hizkuntzaren bidez, errealitatearen nondik norakoa eskuratzen saiatzen gara,

baina, perspektiba zehatz batetik aurre egiten diogun heinean, ezin gaitu daora eraman.

Hizkuntzaren bidez azaltzen dugunean mundua, sasi-logikoki egiten dugu

Diskurtsiboki osatzen dugun mundua, arbitrarioa da. Norbanakoaren araberakoa. Ez dugu mundua den bezalakoa islatzen, bereizketak:

“Hau da”

“Hau ez da”

Pertsona batentzat “Hau dena”, bestearentzat “hau ez da” izan daiteke eztabaida gaindiezinetara eraman.

Hortaz, hizkuntzaren bidea utzi.

Hizkuntza erlatiboa da eta arrazoimena baita ere. Ez dira gailu egokiak.

Ezartzeen ditugun ezberdintasun horiek gure produkziotik datoz.

Guk sortutako bereizketek daoaren melodia entzutea zailtzen dute.

VS Mendebaldeko dialektika.

Heraklito, Marx, Hegel (tesia-antitesia-sintesia)

Bilakaera talkatik dator

NOLA EZAGUTU-rekin lotzen da hizkuntzaren kritika.

Munduan egiten ikasten dugu, nola egin jakin behar dugu.

FASEA. EZ EGITEA ZER DEN.

Ikasteko, bian bat proposatu

Argudiaketa, eztabaida kritikatu.

Hizkuntza erabili daiteke, baina ez kriterio absolutu bezala. Hizkuntzatik haratago joaten jakin behar dugu. Ezin gara hizkuntzaz fidatu nola egiten jakiteko.

Naturaren ordenaren aurkako ekintzak egitearen kontra,

Naturarekin bat egiten jakitea aldarrikatu.

VS Konfuzi, Gizakiak ikasi behar du gizatasuna zer den, bere burutik hasi. Gizaki bakoitzak funtzio bat zuen errealitatean bertan. Baina, horrela,

Beste izakien gainetik dagoela uste du gizakiak.

Munduaren ordenarekin urtu behar du.

Errealitatearen baitan dago eta beste gauzen antzera bertan txertatu behar da.

Bere buruari garrantzi gutxiago.

Erdigunean dagoena natura da, ez gizakia.

Nia, egoa, subjektibitatea, gizatasuna…. Daoan txertatu, harmonia bilatzeko.

harmonia melodia batekin irudikatzen dute, baina ez da entzuten munduan dagoen kakofoniagatik

Horrela ulertu behar dugu hizkuntzaren kritika.

Daoa ikasteko, biar ez da aproposa liskarrak sortu.

Hizkuntza eta arrazoibideak, erlatiboak.

Errealitatean ez dauden arazoak ekarri.

HORTAZ, HIZKUNTZAREN KRITIKA BI MODUTARA ULERTU.

Hizkuntzak absurdora garamatza.

Hizkuntza eta arrazoia ezin dira gure ekintzaren kriterioa izan.

Erabili dezakegu baina ez NOLA EKIN (daoa) ikasteko.

IRTENBIDEA, METODOA.

DAOAREKIN BAT EGIN BEHAR DUGU. ZELAN?

Uraren metafora.

Urak bere jario naturala jarraitzen du, gauzetara egokitzen da horiei oztoporik jarri gabe.

Nola ikastearekin lotuta.

Daoa ikuspuntuetatik baino haratago dago, bizi egin behar da, baina ezin da adierazi. BIDE NEGATIBOA.

Adierazi gabeko ezagutza, ziurtzat jo.

Artisauaren metafora.

Artisauak senez ikasten du/ bereganatzen du esku kolpea.

Ikasi beharreko eskarmentu hori ez da arrazoiaren bidez ematen.

Arrazoiaren izaera subjektibotik at dago daoa ezin da esan, entzun baizik.

Artisauaren eskuak badaki egiten zerbait adimenak ezin duena esan

Ikaskuntza, bizi-prozesu bat da

Ez dago objektibo batera bideratuta ez da amaitzen. Sentitu.

bertutetsua da arotzak pentsatu gabe dakielako. Ziurtasunez egiten du, oharkabean, eroso sentitu.

Hau izango litzateke EZ EGITEA.

Eskarmentuaren bidez ikasi.

ENTRENAMENDU KONTZEPTUA.

Izpiritua eta gorputzak era harmoniotsuan ekintzara bideratzen dira ezagutza maila batera heltzen gara.

LI (gauzen ordena naturala) entzun behar du eta bat-batekotasunaren bidez, bertan txertatu.

Daoa eta LI oso gertu.

Testuarekin jarraitu. Entrenamendua da ez egitea, daoa entzuteko. Daoa eta LI*a elkarrekin lotuta daude.

* Ordena naturalari entzun nahi zioten taoistek.

Eta daoan txertatu, berezko naturan.

Bat-batekotasuna lotzen da gauzen berezko naturaltasunarekin, hala-beharrezkotasuna. Daoa bera da natura. Gizakiak hala-beharraren bideari jarraitu behar dio.

Bat-batekotasuna zelan lortu?

ISPILUAREN IRUDIA.

errealitatea ispilu baten antzera hartu (hizkuntza, pasioak baztertuz).

Gauzen parean kokatu eta euren natura den bezalakoa jaso, gure harmena ez baita garbia nia eta hizkuntza… direla eta

Bere burua hustu behar du, pasioetatik askatu.

ZER IZAN BEHAR DU GIZAKIAK BERE ISPILUAREN ARDATZ? ERREALITATEA,

“Zeru-lurra”, hau da, DENA nia baztertu.

Teknika hori, “BIHOTZAREN BARAUA” deritzo

Geldotasuna lortzen da

Berez diren moduan islatzen ditugunez gauzak, ez digute minik egingo.